Sarı ile bakır farkı, hurdacıların en sık karşılaştığı karışıklıklardan biridir. Hurda piyasasında "sarı" diye anılan malzeme aslında pirinçtir; yani bakır ve çinkonun alaşımıdır. İçinde bakır bulunduğu için değerlidir ama saf bakırdan daha düşük fiyat alır. Bu yüzden ikisini ayırmak, hurdanızdan alacağınız toplam tutarı doğrudan etkiler.
Renk farkı
Bakır kızıl-pembe, sarı ise altın sarısı renktedir. Eskimiş parçalarda iki metal de kararabilir; bu durumda yüzeyi hafifçe kazıyın. Kazınan yerde pembe-kızıl renk çıkıyorsa bakır, sarı renk çıkıyorsa pirinçtir. Bronz ise bakır ve kalay alaşımıdır, kahverengiye çalan koyu bir rengi vardır ve ayrı değerlendirilir.
Sertlik ve ses farkı
Bakır yumuşak bir metaldir; kolayca bükülür ve tornavidayla kazındığında iz bırakır. Pirinç daha serttir, zor bükülür ve kırılgandır. İki parçayı birbirine vurduğunuzda pirinç daha tiz ve çınlayan bir ses verir. Bu farklar, rengi tam seçilemeyen eski parçalarda işe yarar.
Sarı hurda nerelerde bulunur?
Musluk ve batarya gövdeleri, vanalar, su saatleri, rakor ve fittingsler, kapı kolları ve kilit parçaları, mermi kovanları, bazı radyatörler ve torna talaşları en yaygın sarı hurda kaynaklarıdır. Bu parçaların bir kısmında plastik, demir ya da çelik parçalar da bulunur; bunlar sökülmezse sarı daha düşük sınıftan alınır.
Sarı hurda çeşitleri
Temiz ve sökülmüş sarı parçalar en yüksek sınıftan alınır. Musluk ve vana gibi üzerinde başka malzeme bulunan parçalar karışık sarı, torna atölyelerinden çıkan ince parçalar sarı talaşı olarak ayrı fiyatlanır. Su saatleri sökülmüş ya da sökülmemiş olmasına göre farklı değerlendirilir. Güncel sınıfları ve fiyatlarını sarı hurda fiyatları sayfamızda görebilirsiniz.
Ayırmanın fiyata etkisi
Bakırı sarıyla karıştırdığınızda karışık malzeme genellikle sarı fiyatından alınır; yani bakırınızın bir kısmı daha düşük fiyattan satılmış olur. Aynı şekilde sarının içine demir vida, plastik conta ya da çelik yay karışırsa sarı bir alt sınıfa düşer. Malzemeyi önceden ayırmak birkaç dakika sürer ama toplam tutara belirgin katkı sağlar.
Sarı ile bakır farkı neden önemli?
Sarı ile bakır farkını bilmek, hurdanızdan alacağınız toplam tutarı doğrudan değiştirir. Bakır, sarıdan belirgin şekilde daha yüksek fiyat aldığı için iki metali karıştırmak bakırınızın bir kısmını sarı fiyatına satmak anlamına gelir. Pirinç hurda ise kendi içinde temiz sarı, karışık sarı ve sarı talaşı gibi sınıflara ayrılır; bu sınıflar arasında da fiyat farkı vardır. Sarı ile bakır farkını renk, sertlik ve kazıma testiyle birkaç saniyede anlayabilirsiniz. Ayırdığınız malzemeyi ayrı çuvallarda saklarsanız tartımda her biri kendi fiyatından hesaplanır. Emin olamadığınız parçaların fotoğrafını gönderin; pirinç hurda mı, bakır mı yoksa bronz mu olduğunu hemen söyleyelim.